बेळगाव–कोल्हापूर रेल्वे जोडणीसाठी परकनट्टी–संकेश्वर–कोल्हापूर असा सुमारे ८५ किलोमीटरचा पर्याय विचाराधीन आहे. या मार्गासाठी प्राथमिक अभियांत्रिकी आणि वाहतूकविषयक सर्वेक्षण (PET Survey) करण्याकरिता रेल्वे बोर्डाने सुमारे ५५ लाख रुपयांचा निधी मंजूर केल्याची माहिती उपलब्ध आहे.
पुण्यातील मोनार्क सर्व्हेयर्स अँड इंजिनिअरिंग कन्सल्टंट लिमिटेड या संस्थेकडे सर्वेक्षणाचे काम सोपविण्यात आले होते. नियोजित ब्रॉडगेज मार्गावर ताशी १६० किलोमीटरपर्यंतचा कमाल वेग गाठण्याच्या दृष्टीने तांत्रिक बाबींचा अभ्यास करण्यात येत आहे. हा वेग नियोजनातील निकष असून प्रत्यक्ष सेवेत तो मिळेलच, असे अद्याप निश्चित नाही.
ड्रोनद्वारे पाहणी; अनेक ठिकाणी लाल-पांढरे मार्किंग
प्रस्तावित मार्गाच्या पाहणीसाठी ड्रोन कॅमेरे आणि जीपीएस तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला. सर्वेक्षणादरम्यान निवडलेल्या मार्गावर लाल आणि पांढऱ्या रंगाच्या खुणा करण्यात आल्या आहेत.
संकेश्वर परिसरातील निपाणी बाजूकडील भागापासून कणगल परिसर, लक्ष्मी हरगापूर तलाव, अंकले आणि पिंपळे परिसरातील नाल्यांजवळून पुढे संकेश्वर शहराच्या आसपासच्या भागांची पाहणी करण्यात आली. निडसोशी रोड, स्वस्तिक गॅस परिसर, गोदाम, घाटगे मळा, हौसिंग कॉलनी, कमतनूर रस्ता, रवंदी शेत, कमतनूर गेट आणि नेरली दर्गा मार्गे हुक्केरी परिसरापर्यंतच्या भागांचा सर्वेक्षणात समावेश असल्याची माहिती देण्यात आली आहे.
रेल्वे मार्गाच्या नियोजनासाठी आवश्यक असलेल्या नाल्यांची लांबी, रुंदी आणि पाण्याचा प्रवाह यांचाही अभ्यास करण्यात आला. यामुळे संभाव्य पूल, पाणी निचरा आणि इतर अभियांत्रिकी कामांचे नियोजन करण्यास मदत होऊ शकते.
यापूर्वीही रेल्वे मार्गासाठी झाले होते सर्वेक्षण
बेळगावला कोल्हापूर आणि पश्चिम महाराष्ट्राशी रेल्वेने जोडण्याचा प्रस्ताव नवीन नाही. २०१२ मध्ये मध्य रेल्वेच्या पुणे विभागामार्फत कराड–बेळगाव या सुमारे १९१ किलोमीटरच्या मार्गाचे सर्वेक्षण करण्यात आले होते. त्याचा अहवाल रेल्वे बोर्डाकडे पाठविण्यात आल्याची माहिती आहे.
त्यानंतर नैर्ऋत्य रेल्वेकडून पाच्छापूर–संकेश्वर–कोल्हापूर या सुमारे ८३ किलोमीटरच्या मार्गासाठी प्राथमिक सर्वेक्षण करण्यात आले होते. आता परकनट्टी–संकेश्वर–कोल्हापूर या पर्यायासाठी नव्याने तांत्रिक व वाहतूकविषयक अभ्यास करण्यात आला आहे.
मात्र, वेगवेगळ्या कालखंडातील या प्रस्तावांपैकी कोणत्या पर्यायाला अंतिम मंजुरी मिळणार, हे संबंधित अधिकृत निर्णयानंतरच स्पष्ट होईल.
कर्नाटक सरकारकडून जमीन आणि निधीचा प्रस्ताव
या प्रकल्पासाठी कर्नाटक सरकारकडून मोफत जमीन उपलब्ध करून देण्यासह प्रकल्पाच्या खर्चातील ५० टक्के वाटा उचलण्याचा प्रस्ताव असल्याची माहिती देण्यात आली आहे. अशा आर्थिक सहभागामुळे प्रकल्प पुढे नेण्यास मदत होऊ शकते; मात्र प्रत्यक्ष अंमलबजावणीसाठी रेल्वे बोर्ड आणि केंद्र सरकारच्या निर्णयाची आवश्यकता आहे.
सर्वेक्षण पूर्ण; प्रत्यक्ष काम कधी सुरू होणार?
सर्वेक्षण आणि मार्गाचे मार्किंग पूर्ण झाल्याने प्रस्तावित रेल्वे जोडणीबाबत पुढील प्रक्रिया महत्त्वाची ठरणार आहे. सर्वेक्षण अहवालाचे तांत्रिक परीक्षण, आर्थिक व्यवहार्यता, अंतिम मार्गनिश्चिती, निधीची तरतूद आणि आवश्यक प्रशासकीय मंजुरी या टप्प्यांनंतरच बांधकामाचा मार्ग मोकळा होऊ शकतो.
त्यामुळे सध्या सर्वेक्षण पूर्ण झाले असले, तरी रेल्वे मार्गाचे बांधकाम सुरू होण्याची तारीख निश्चित झालेली नाही. बेळगाव–कोल्हापूर रेल्वे जोडणी प्रत्यक्षात कधी येणार, याकडे दोन्ही राज्यांतील नागरिकांचे लक्ष लागले आहे.
D Media News | बेळगाव
